Obowiązki gminy

Podstawowym dokumentem normującym zbieranie i inne procesy związane z UPPZ kat.1 jest rozporządzenie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego).

Kolejnym jest Ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (zobacz treść dokumentów).

Zgodnie z nimi na gminach w Polsce spoczywa obowiązek zbierania martwych zwierząt i pokrycie kosztów tego. Dla niektórych gmin niejasne jest, czy obowiązek ten dotyczy również zwierząt łownych ( m.in. dziki, sarny, lisy), które często padają ofiara kolizji drogowych. Część gmin stoi na stanowisku, iż ich obowiązek w zakresie zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok dotyczy wyłącznie zwierząt bezdomnych, argumentując, że wspomniana wyżej ustawa wyłącza z obowiązku usuwania przez gminy zwłok zwierząt łownych – w rozumieniu Ustawy z 3 października 1995 r. – Prawo łowieckie (DzU z 1995 r. nr 147, poz. 713, z późn. zm.) i przepisów wykonawczych do niej w sytuacji, gdy zwłoki takiego zwierzęcia znalazły się w miejscu publicznym.

Jednak eksperci Ministerstwa Środowiska w opinii z 26 marca 2013 r. uznali, że „wprawdzie art. 3 ust. 2 pkt 15 u,c,p,g. odwołuje się do zwierząt bezdomnych, przez które rozumie się, zgodnie z art. 4 pkt 16 ustawy o ochronie zwierząt, zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały, to niemniej jednak należy zauważyć, że użycie w art. 3 ust. 2 ucpg. wyrażenia >>w szczególności<< wskazuje jednoznacznie, że obowiązki gminy w zakresie utrzymania czystości i porządku wymienione w tym przepisie mają charakter przykładowy, a katalog tych zadań ma charakter otwarty”.

Za drogi odpowiada zarządca drogi

To, kto odpowiada za odbiór zwłok zwierząt na droga, regulują z kolei przepisy art. 5 ust. 4 u.c.p.g., zgodnie z którymi obowiązki utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych należą do zarządu drogi. O ile zwierzę nie padło na drodze publicznej, to gmina będzie odpowiadać za usunięcie zwłok

Linia orzecznicza
Powyższy pogląd jest zgodny z treścią wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 10 grudnia 2014 r. (sygn. akt. II Ca 401/14). W przywołanym orzeczeniu Sąd jednoznacznie stwierdził, że utrzymanie czystości i porządku w stosunku do drogi należy do jej zarządcy i obejmuje również usuwanie z drogi padłej zwierzyny i jej trwałej likwidacji.

Źródła:

  1. Opinia Departamentu Prawnego Ministerstwa Środowiska z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie postępowania ze zwierzętami łownymi w szczególnych przypadkach, (http://pzl.szczecin.pl/druki/opinia_dep_ms.pdf).
  2. Winkowska-Zakrzewska U.: Podmioty zobowiązane do usunięcia i utylizacji zwłok zwierząt, Legalis 2015.